Môi trường có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe con người, chất lượng cuộc sống và sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, nếu chất thải không được thu gom, quản lý và xử lý đúng quy định, chỉ một sự cố xảy ra cũng có thể gây ô nhiễm đất, nguồn nước, không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất và sức khỏe của Nhân dân.

Thực hiện Kế hoạch ứng phó sự cố chất thải trên địa bàn, UBND xã Quảng Ngọc xác định việc chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời và khắc phục triệt để hậu quả của sự cố chất thải là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ môi trường, sức khỏe Nhân dân và hạn chế thiệt hại đối với sản xuất, đời sống.

Quảng Ngọc có diện tích 34,4 km², dân số trên 33 nghìn người, gồm 16 thôn. Địa hình tương đối bằng phẳng, một số khu vực thấp trũng, vào mùa mưa có nguy cơ ngập úng. Cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, sinh hoạt của người dân, lượng chất thải phát sinh nếu không được thu gom, vận chuyển và xử lý kịp thời có thể gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt trong thời gian mưa lớn, ngập úng.

Các nguy cơ sự cố chất thải cần được quan tâm gồm:

·        Chất thải tồn đọng, tràn đổ tại điểm tập kết, xử lý rác thải, nhất là khi lượng rác phát sinh lớn, thu gom không kịp thời hoặc mưa kéo dài.

·        Nước rỉ rác, chất thải lỏng phát tán ra kênh mương, ao hồ, ảnh hưởng đến nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt.

·        Chất thải nguy hại bị thải bỏ không đúng quy định, như pin, ắc quy, hóa chất, bao bì thuốc bảo vệ thực vật…, có nguy cơ gây ô nhiễm đất, nước và ảnh hưởng sức khỏe.

·        Cháy tại khu vực tập kết rác do các loại chất thải dễ cháy như giấy, nhựa, vải và các nguyên nhân khác.

·        Ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tồn đọng tại khu dân cư, chợ, nơi công cộng, làm phát sinh mùi hôi, ruồi, muỗi và nguy cơ dịch bệnh.

Chủ động phòng ngừa từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư

Để hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố, UBND xã Quảng Ngọc đề nghị các hộ gia đình và toàn thể Nhân dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường; không vứt, đổ rác thải bừa bãi; không để chất thải tràn ra đường giao thông, kênh mương, ao hồ; thực hiện thu gom, tập kết rác đúng nơi quy định.

Các loại chất thải có nguy cơ gây ô nhiễm như pin, ắc quy, hóa chất, bao bì thuốc bảo vệ thực vật và chất thải nguy hại khác cần được quản lý, thu gom theo đúng quy định, không tùy tiện thải bỏ ra môi trường.

Các đơn vị, tổ chức thực hiện thu gom, vận chuyển chất thải cần duy trì đúng lịch trình, tần suất; chủ động xử lý tình trạng rác tồn đọng, ùn ứ, nhất là trước và trong thời gian mưa lớn, ngập úng.

Khi phát hiện sự cố, cần báo ngay cho chính quyền

Khi phát hiện chất thải tràn đổ, nước rỉ rác phát tán, cháy tại khu vực tập kết rác hoặc các dấu hiệu bất thường gây nguy cơ ô nhiễm môi trường, người dân cần thông báo kịp thời cho Trưởng thôn hoặc UBND xã để được kiểm tra, đánh giá và tổ chức xử lý.

Theo Kế hoạch, quy trình ứng phó được thực hiện theo các bước: phát hiện, báo cáo và đánh giá sự cố; huy động lực lượng tại chỗ; khoanh vùng, hạn chế sự lan truyền; thu gom, xử lý chất thải; vệ sinh, khắc phục và phục hồi môi trường. Trường hợp sự cố vượt quá khả năng xử lý hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm trên diện rộng, UBND xã sẽ báo cáo và đề nghị cơ quan chuyên môn cấp trên hỗ trợ.

Đối với khu vực có nguy cơ ảnh hưởng nguồn nước, xã sẽ kiểm tra kênh, mương, ao hồ, giếng nước; trường hợp phát hiện dấu hiệu ô nhiễm sẽ tổ chức xử lý và thông báo để người dân không sử dụng nguồn nước bị ảnh hưởng cho đến khi bảo đảm an toàn.

Phát huy vai trò của các lực lượng và cộng đồng

UBND xã tổ chức lực lượng ứng phó sự cố với sự tham gia của các bộ phận chuyên môn, Công an, lực lượng quân sự, Trạm Y tế, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và trưởng các thôn.

Trong đó, Công an xã bảo đảm an ninh, trật tự, phân luồng giao thông tại khu vực xảy ra sự cố; lực lượng quân sự phối hợp huy động lực lượng, phương tiện và tham gia thu gom, khắc phục; bộ phận chuyên môn tham mưu, đánh giá mức độ ảnh hưởng; Trạm Y tế sẵn sàng thực hiện sơ cứu, chăm sóc sức khỏe khi cần thiết. Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và trưởng thôn phối hợp tuyên truyền, vận động, huy động Nhân dân tham gia ứng phó, khắc phục sự cố theo yêu cầu.

Kế hoạch cũng xác định việc thông tin, tuyên truyền thường xuyên trên hệ thống truyền thanh cơ sở; kịp thời phát hiện, báo cáo sự cố và phối hợp xử lý là trách nhiệm của các thôn, các tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư.

Chủ động phòng ngừa là giải pháp quan trọng để hạn chế sự cố; phát hiện sớm, thông báo kịp thời và phối hợp xử lý đúng quy định sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ môi trường và sức khỏe Nhân dân.

UBND xã Quảng Ngọc đề nghị các cơ quan, đơn vị, các thôn và toàn thể Nhân dân tiếp tục nâng cao ý thức trách nhiệm, thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường; cùng chung tay giữ gìn đường làng, ngõ xóm, khu dân cư, kênh mương, ao hồ sạch đẹp; không để chất thải tồn đọng, phát tán gây ô nhiễm môi trường.

Mỗi người dân cùng chủ động phòng ngừa – mỗi khu dân cư cùng chung tay hành động – vì một Quảng Ngọc xanh, sạch, an toàn và phát triển bền vững.